AzelastinE-News - 1/2011

Drogie Czytelniczki, Drodzy Czytelnicy!

Wiosennymi kwiatami, puszczającymi pędami oraz śpiewem ptaków zapowiedziała już swoje przyjście ciepła pora roku. Nie ma chyba nikogo, kto w tym czasie nie chciałby spędzać czasu na świeżym powietrzu. Wesołe zabawy z dziećmi w ogrodzie czy też tylko spokojne wygrzewanie się na słońcu i przyglądanie się roślinom, jak rosną, po prostu raduje. Nawet praca w ogrodzie może być bardzo relaksująca. Wraz z pierwszymi promieniami słońca przychodzi ochota na piknik, rower, jogging, spacer czy też jazdę na rolkach w publicznych parkach. Jednak ta ciepła pora roku zbiega się z okresem kwitnienia większości roślin. Alergicy cierpiący na katar sienny walczą z dokuczliwymi objawami alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa (kataru siennego) i towarzyszącemu mu zapaleniu spojówek. Wielu z nich unika przebywania na świeżym powietrzu, a także całkowicie rezygnuje z uprawiania sportów outdoorowych. A przecież sport wzmacnia system odpornościowy i dlatego jest też dla alergików absolutną koniecznością.

W niniejszym wydaniu naszego newslettera udzielamy alergikom licznych wskazówek, jak beztrosko korzystać ze sportów na świeżym powietrzu. Aby najbliższy urlop letni na terenie Europy nie skończył się kolejnym napadem alergii, przygotowaliśmy informacje, które mają pomóc w wyborze „ubogiego w pyłki“ miejsca wypoczynku. W tym kontekście także przybliżamy Państwu silnie alergizujące drzewo oliwne. Na zakończenie wyjaśniamy zapytanie zatroskanych rodziców.

Wspaniałej pory roku, bez żadnych dolegliwości życzy Państwu „Rhinitis“ – zespół newslettera.

Czas urlopu - czas pylenia w Europie

Najczęściej występujące w Europie pyłki wywołujące alergie mogą należeć do grupy traw, drzew i chwastów. Najsilniejszy potencjał alergenny wśród chwastów ma pokrzywa, ale także powszechnie znany w całej Europie pomurnik. Największa część unoszących się w powietrzu pyłków pochodzi z rodziny traw liczącej ponad dziesięć tysięcy gatunków roślin. Trawy z najwyższym wskaźnikiem produkcji pyłków należą do wyżej rosnących roślin łąkowych: tymotka łąkowa (Phleum pratense), kupkówka pospolita lub rajgras niemiecki (Dactylis glomerata), wyczyniec łąkowy (Alopecurus pratensis) oraz żyto uprawne. Okres kwitnienia trwa od maja do końca lipca, osiągając swe apogeum w czerwcu. W regionach śródziemnomorskich zaczyna się on i kończy miesiąc wcześniej. Na poziomie morza pyłki produkowane są około dwa do trzech tygodni wcześniej niż w górach.
Najbardziej alergizującym drzewem jest brzoza, która jest bardzo rozpowszechniona na obszarach północnych oraz środkowowschodnich. Brzoza kwitnie w zachodniej Europie pod koniec marca, trochę dalej na wschód na początku kwietnia. Dalej na północ czas ten przesunięty jest jeszcze o kilka tygodni do tyłu. Czas kwitnienia trwa dwa do ośmiu tygodni. W Europie w grupie bukowców (Fagales) pierwsze produkują pyłki leszczyna pospolita i olsza. Z powodu wysokiej hybrydyzacji osoby uczulone na brzozę mogą odczuwać dolegliwości już pod koniec zimy, kiedy zaczyna kwitnąć olsza. Dąb kwitnie od kwietnia do maja, kasztan od maja do czerwca. W krajach śródziemnomorskich cyprys i oliwka należą do drzew najczęściej silnie alergizujących.

Dokąd wyjechać?

Okres kwitnienia roślin na terenie Europy jest zróżnicowany. Jeśli dokładnie wiesz, na co jesteś uczulony, możesz sobie zrobić „urlop od alergii”. Zaplanuj swój urlop w Twoim „szczycie sezonu alergicznego” i pojedź do krajów, w których byłbyś bezpieczny od wywołujących alergię pyłków. Znajdziesz tu mały przewodnik po regionach urlopowych Europy, które odpowiednie są właśnie dla alergików.

Morze Północne: Wyspy i wybrzeża morskie są idealne. Wiatr wiejący w ciągu dnia znad morza w ogóle nie przywiewa pyłków. Wyspa Helgoland (Niemcy) leży pośrodku Morza Północnego, oddalona około 70 kilometrów od stałego lądu. Alergicy mogą tutaj beztrosko odetchnąć, ponieważ pyłki nie są w stanie przedostać się z lądu na wyspę. Inaczej jest natomiast w przypadku położonych blisko wybrzeża Wysp Fryzyjskich (Niemcy): Jeśli wiatr wieje od strony lądu, pyłki mogą być nawiewane, przy wietrze od morza zaś na wyspach nie ma prawie żadnych pyłków.

Góry wysokie: Klimat gór wysokich powyżej 1500 metrów jest maksymalnie wolny od kurzu, substancji szkodliwych, pyłków oraz zarazków. Okres kwitnienia jest bardzo krótki. Pyłki traw są w ogóle niemożliwe do wykrycia. Występujące tam ciborowate lub turzycowate z reguły nie wywołują żadnych dolegliwości. Pyłki bylicy pospolitej oraz pokrzywy występują bardzo rzadko. Również pyłki drzew niemożliwe są do stwierdzenia przez większość czasu. Jednak osoby uczulone na pyłki brzozy powinny unikać gór pod koniec maja, gdyż wtedy kwitną olsze, które spokrewnione są z brzozami. Od końca czerwca można bezpiecznie podróżować w góry. Także roztocza kurzu domowego praktycznie tam nie występują.

Norwegia: W Norwegii okres kwitnienia przychodzi później i trwa krócej niż w Europie środkowej i południowej. Pyłki drzew takie jak pyłki brzozy latają na przykład tylko w maju. Trawy kwitną od czerwca do sierpnia. Żyto w ogóle nie jest uprawiane. Wrzesień z powodu niewielkiego stężenia pyłków, dobrej pogody oraz pięknego jesiennego krajobrazu jest idealnym miesiącem urlopowym.

Morze Śródziemne: W regionie śródziemnomorskim już wiosną jest bardzo sucho i rośliny już prawie w ogóle nie kwitną. Łagodny, słoneczny klimat morski południowej Hiszpanii jest korzystnym miejscem urlopowym dla alergików. Od czerwca nie ma już stężenia pyłków traw. Brzoza i żyto tu nie występują. Także urlop na południowym wybrzeżu Włoch może być dla alergików całkowicie pozbawionym dolegliwości. Trawy kwitną tylko do czerwca, brzoza i żyto nie występują. Wiatr wiejący najczęściej od morza jest praktycznie bez pyłków i zapobiega przedostawaniu się ich z głębi lądu na wybrzeże. Ponadto przykładowo w Kalabrii znajduje się wiele źródeł termalnych, które mogą przynieść ulgę ludziom z chronicznymi lub alergicznymi chorobami dróg oddechowych.

Podczas planowania urlopu poinformuj się o stężeniu pyłków w kraju, w którym planujesz urlop. Zawsze zabierz w podróż wystarczającą ilość leków antyalergicznych i rozłóż je możliwie na jak największą ilość sztuk bagażu, w razie gdyby jakaś walizka zaginęła. Jeśli mimo wszystko potrzebujesz na miejscu lekarstwo, możesz skorzystać np. ze sprayu do nosa zawierającego lek przeciwhistaminowy azelastynę, który w ciągu 15 minut zwalcza wszystkie objawy alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa (krople do oczu w ciągu 3 minut zwalczają objawy towarzyszącego zapalenia spojówek). Wystarczy ich użyć, gdy już odczuwasz symptomy. Możesz je jednak stosować także profilaktycznie. Azelastyna dostępna jest w prawie każdym kraju w Europie. Zapytaj o nią w najbliższej aptece.

Poszukiwany: Prawdziwe drzewo oliwne (oliwka europejska) olea europaea

Rodzina: oleaceae
Naturalne występowanie: obszar Morza Śródziemnego, Bliski Wschód, Afryka Południowa.

Drzewo oliwne stanowi dziś ważny element roślinności śródziemnomorskiej i krajobrazu kulturowego. Już od IV tysiąclecia p.n.e. uprawiane jest ono jako roślina uprawna. Drzewa osiągające wysokość od 10 do 20 m najlepiej rosną na plantacjach i w lasach oraz jako krzaki w suchych, skalistych miejscach i dojrzewają przy średnich rocznych temperaturach od 15 do 20°C oraz opadach rocznych wynoszących 500 do 700 mm. Znosić mogą wysokie temperatury, jednak łatwo zapadają na choroby z powodu mrozu w czasie mroźnych zim. Drzewo oliwne żyć może kilkaset lat. Jego szarozielona, gładka kora z wiekiem robi się spierzchnięta. Ostro zakończone małe liście zawsze zielonego drzewa mają szarozieloną górną stronę liścia oraz srebrzyście błyszczącą i szaro zabarwioną dolną stronę liścia z małymi włoskami, które redukują oddawanie wody przez drzewo.

Drzewa oliwne kwitną do końca kwietnia do początku czerwca, jednak kwitnienie może rozpocząć się już w styczniu. Na kwitnących kwiatostanach znajduje się od 10 do 40 kwiatów. Po zapyleniu tworzy się jednonasienny pestkowiec, oliwka. Z powodu goryczy na surowo jest ona nie do spożycia, trzeba ją włożyć do solanki. Pyłki olea europaea są jedną z najistotniejszych przyczyn sezonowego alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa i zapalenia spojówek w regionie Morza Śródziemnego. W Grecji ponad 37% osób atopowych uczulonych jest na oleaceae. Zaobserwowano wysoką hybrydyzację pomiędzy drzewem oliwnym, jesionem oraz ligustrem jak i wszystkimi członkami rodziny oleaceae.

Rady ekspertów:

Dziś - Katar sienny a rekreacja na wolnym powietrzu

• Osoby uczulone na pyłki okres kwitnienia roślin powinny uwzględnić w swoim programie sportowym. Pomocna w tym powinna być lokalna prognoza pylenia dla alergików.
• Stężenie pyłków rano jest niższe niż wieczorem, dlatego w miarę możliwości sportowe aktywności powinno się przełożyć na godziny poranne.
• W ciepłe, słoneczne, suche i lekko wietrzne dni powietrze jest szczególnie obciążone pyłkami.
• Trening po oczyszczającym deszczu jest idealny dla alergików.
• Jeśli stężenie pyłków jest za wysokie, przenieś lepiej trening do fitness klubu, sali gimnastycznej lub na basen.
• Z powodu wysokiej wilgotności powietrza na powierzchni wody drogi oddechowe są tylko w niewielkim stopniu podrażnione. Na otwartych zasobach wodnych stężenie pyłków jest niewielkie. Dlatego sporty wodne są dobrą alternatywą.
• Osoby uczulone na pyłki drzew i traw powinny unikać uprawiania sportów na polach i łąkach.
• Zaczynaj powoli. Jeśli czujesz się dobrze, możesz stopniowo zwiększać przebywanie na świeżym powietrzu.
• Jeśli podczas uprawiania sportu pojawi się wyciek płynnej wydzieliny z nosa, spray do nosa np. z lekiem przeciwhistaminowym azelastyną może w ciągu 10 do 15 minut przynieść ulgę.
• Oczy można chronić przyciemnionymi okularami sportowymi. Krople do oczu z substancją czynną azelastyną przykładowo mogą złagodzić w ciągu 3 minut występujące objawy zapalenia spojówek.
• Jeśli dolegliwości alergiczne podczas treningu wyraźnie się pogarszają, oznacza to: natychmiast zakończyć!
• W przypadku coraz silniejszych objawów oraz słabnącej sprawności należy zasięgnąć opinii alergologa, ponieważ katar sienny może przekształcić się w astmę.
• Ubranie sportowe powinno się natychmiast po treningu zdjąć i wyprać. Prysznic i mycie włosów również są obowiązkowe.
• Czyść swoje okulary, one także chwytają pyłki.
• Nie susz bielizny na dworze, ponieważ mogą gromadzić się na niej pyłki.

Pytania ludzi cierpiących na alergię:

Mój mąż i ja jesteśmy alergikami. Czy również nasze dzieci będą cierpieć na alergię?

Mimo że skłonność do alergii uwarunkowana jest rodzinnie, dzieci chorych na alergie rodziców nie muszą podzielić tego samego losu. Jeśli oboje rodziców ma alergię, ryzyko zachorowania na alergię u dzieci wynosi ponad 30%, jeśli dotknięty jest nią tylko jeden rodzic, ryzyko wynosi 20%. Jednak nie każde obciążone genetycznie dziecko musi także nieuchronnie stać się alergikiem. Odwrotnie, około 15% wszystkich dzieci, które nie są obciążone genetycznie, mimo wszystko dotknięte są alergią. Przyczyna: W procesie powstawania zachorowań alergicznych dużą rolę odgrywa także styl życia oraz środowisko naturalne. Alergie objawiają się najczęściej u dzieci pomiędzy 3. a 6. rokiem życia.

Wszystkiego dobrego Państwa rodzinom życzy Wasza redakcja!